Transparante inkten
en overdruk

Dekkend, halfdekkend, transparant

Inkten zitten op een schaal. Een dekkende inkt verbergt wat eronder ligt; daarom werkt hij op donkere kledingstukken. Een transparante inkt bevat weinig of geen dekkend pigment, dus het materiaal, of een kleur die eerder gedrukt is, schemert door. Ertussen zitten halfdekkende inkten. Dezelfde kleur bestaat soms in meer dan één type, en merken verschillen, dus check het technisch blad of vraag je leverancier. Een transparante basis of extender maakt van een dekkende inkt een transparantere.

De rest van deze gids gaat ervan uit dat je duidelijk transparante inkten gebruikt en dat je materiaal wit of licht is.

Overdruk: twee zeven, drie kleuren

Druk inkt A, en daarna inkt B over een deel ervan. Waar ze overlappen krijg je een derde kleur die geen van beide inkten alleen maakt. Geel over blauw geeft groen, geel over rood geeft oranje, blauw over rood geeft paars. Met twee zeven heb je nu A, B en A+B.

De volgorde doet er een beetje toe, want geen enkele inkt is volmaakt transparant: de bovenste inkt domineert lichtjes. Test beide volgordes op je materiaal voor je beslist.

Wat overdruk doet voor je ontwerp

• Meer kleuren uit minder zeven. Twee inkten geven drie kleuren, drie inkten tot zeven vlakken. Dat bespaart zeven, mengwerk en insteltijd.
• Diepte en schaduw. Waar een donkere tint over een lichte ligt, wordt de overlap dieper dan beide. Een schaduw kan een overlap zijn in plaats van een aparte inkt.
• Zachte tinten. Een raster van een transparante inkt over een vlak geeft een verlopende, gloeiende tint: een zachte overgang van de basiskleur in de overdruk.
• Vergevende registratie. Waar twee kleuren elkaar raken, verbergt een lichte overlap een kleine registratiefout, in plaats van een wit randje ertussen.
• Een gelaagde look. Overlappende vormen lezen als lagen glas of zijdepapier, een stijl die met vlakke kleuren moeilijk na te bootsen is.

Wanneer het niet werkt

• Donkere kledingstukken. Transparante inkt over donkere stof verdwijnt grotendeels of wordt donker. Zet het lab hierboven op “Donker kledingstuk” en kijk. Daar heb je dekkende inkten nodig, vaak op een witte onderdruk.
• Twee rasters over elkaar. Puntenpatronen op dezelfde hoek liggen op elkaar en smelten samen of geven moiré. Druk hoogstens één van de twee overlappende inkten als raster, de andere massief.
• Dikke lagen. Elke laag voegt inkt toe. Laat elke laag drogen of flashen zoals je inktsysteem vraagt voor de volgende erop komt.
• Verrassende mengsels. Twee inkten die je nooit samen probeerde, kunnen modderig worden. Druk eerst een kleine test.

Overdruk voorbereiden in PrintFilmReady

PrintFilmReady wijst elke pixel van je beeld toe aan precies één inkt, dus het maakt zelf geen overlappen. Dat houdt separaties zuiver, maar overdruk vraagt een andere route: één beeld per inktlaag.

1. Bewaar in je ontwerpprogramma elke inktlaag als eigen beeld op hetzelfde canvasformaat: zwart ontwerp op wit, of de ene kleur van die inkt.
2. Open de eerste laag in PrintFilmReady, stel één inkt in, kies voor elke laag dezelfde printbreedte en genereer de film.
3. Herhaal voor de andere lagen. Elke film heeft de registerkruisen en snijtekens op dezelfde plek, dus de lagen sluiten op elkaar aan.
4. Hou er rekening mee dat elke laag als één opdracht telt. De gratis versie laat er drie toe.

Alle inkten in PrintFilmReady delen dezelfde halftone-hoek van 22,5°, dus plan massieven over rasters, of raster over massief, eerder dan twee rasters. Heb je elke inkt op een eigen hoek nodig, bereid dat dan buiten de tool voor.

Meng daarna de kleur van elke inkt met de basiscursus inkten mengen en druk een test.

Checklist voor je test

1. Druk A alleen en B alleen op het echte materiaal, en daarna A+B in beide volgordes.
2. Bekijk de overlapkleur in daglicht en in atelierlicht.
3. Kijk naar de randen: een dun donker lijntje bij de overlap wijst op een zware afzetting of het verkeerde gaas.
4. Schrijf volgorde, gaas, rakel en inkttypes bij het resultaat op.

Veelgestelde vragen

We zijn nieuw, en reviews, testers en ideeën maken dit beter. Schrijf een review · Word tester · Stuur een idee · Toon ons je werk